Page 46 - tmp

Het plaatsje Kruië

Het liep niet gemakkelijke, maar het droeg wel bij aan de sfeer. In het straatje was een
werkplaats waar men op traditionele wijze Albanese qeleshe-hoeden, maar ook
pantoffels maakte van vervilte wol. De hoeden zijn witte hoedjes, in de vorm van een
half ei. Het woord qeleshe komt van het Albanese woord voor wol (lesh). De traditionele
exemplaren zijn allemaal met de hand gemaakt en dit is een vrij arbeidsintensief
proces. De vorm kan per regio wel verschillen, maar ze zijn altijd gemaakt van witte
wol. De geschiedenis van het hoofddeksel zou volgens sommige bronnen teruggaan
op de Illyriërs, een Indo-Europese stam die in de oudheid het westelijke Balkan-
schiereiland bewoonde. We konden van nabij het proces volgen. Er werd nu wel een
vilten pantoffel gemaakt in plaats van een hoed. Waarschijnlijk vanwege de duur van
het proces. De maker begon met een flinke dot wol. Hij nam een soort halve handboog
en klopte met een houten klopper op de snaar die in de wol werd gedrukt. De witte wol
werd hierdoor heel pluizig uit elkaar gerukt, door de trillingen van de snaar. Het pluis
werd daarna tot een halve bol in elkaar gedrukt. Toen werd er een plaat opgelegd, die
steeds naar beneden werd gedrukt. Uiteindelijk kwam er een ronde plak wol uit. Deze
plak werd stevig besprenkeld met zeepschuim, wat gewoon werd gemaakt met een
kommetje water en een stukje handzeep. De zeep werd een soort bindmiddel. Het was
heel arbeidsintensief en denkelijk ook wel zwaar werk, om de wol steeds meer in elkaar
te drukken. Daarna werd de in elkaar gedrukte platte lap gevouwen in een soort
zakvorm. De man bleef maar kneden en zeepsop erin smeren en uiteindelijk had hij
het geheel tot een vilten pantoffel gekneed over een houten voetvorm. De hoedjes
worden natuurlijk op dezelfde wijze gemaakt, maar dan met een andere vorm. Na deze
demonstratie zijn we een bakje gaan halen. Ik nam weer warme chocoladevla, de
Albanese wijze om chocomel te drinken, of liever te lepelen. Later ontdekte ik dat ze
ook gewone chocolademelk hebben, dat hier cacao heet, heel toepasselijk.